İnsan gelişimi fiziksel, duygusal, sosyal ve zihinsel olmak üzere başlıca dört temel alandan oluşmaktadır. İnsan gelişimini inceleyen farklı araştırmacılar doğal olarak bu dört alandan birini incelemeye odaklanabilirler. Örneğin, bazı araştırmacılar gelişimin fiziksel yönünü incelerken, diğer bazı araştırmacılar da bilişsel ve sosyal yönünü incelemeye ağırlık verebilirler. Gelişimin farklı yönleriyle ilgili bu tür inceleme ve araştırma sonuçları bir araya getirildiğinde bütünüyle insan gelişimini anlamak mümkün olmaktadır. Buna göre bir bebeği ya da ergeni fiziksel, duygusal, sosyal ve zihinsel olarak nasıl bir gelişim gösterebileceği anlaşılabilir. Ancak bu gelişim özelliklerini bireysel farklılıklar ve kültürel etkenler göz önünde bulundurularak ele alınmasında yarar vardır. Bir başka deyişle, fiziksel, duygusal, sosyal ve zihinsel gelişim özellikleri açısından belirli bir yaşta belirli özelliklere sahip olma bakımından bireysel farklılıklar söz konusu olabilir. Gelişim psikolojisi, çocuğu bir bütün olarak ele alır ve çocuğun gelişim dönemlerini ayrı ayrı inceleyerek bütünsel bir değerlendirmeye varmaya çalışır. Gelişmekte olan bireyin anlaşılabilmesi için gelişimin her bir yönünü ayrıntılı şekilde incelemesi gerekir.