Osmanlı hac seyahatnamelerinin en kıymetlilerinden biri Mir'atü'l Harameyn'dir. Eser, Osmanlı'nın Hadimü'l Haremeyn olduğu zamanları bir Osmanlı generalinin gözüyle anlatılıyor. Hadiselerin şahidi paşa, anlattıkşarını çektiği yüzlerce fotoğrafla da süslüyor.

Osmanlı dönemi hac seyahatnamelerinin en kıymetlilerinden olan İbrahim Rifat Paşa’nın “Mir’atü’l Harameyn”eseri, Osmanlı’nın Hadimü’l Haremeyn olduğu zamanları bir Osmanlı generalinin gözüyle aktarıyor günümüz okuruna.

Köklü surre ve hac geleneğimizi evvela surre muhafızları kumandanı ardından da hac emiri vasfı ile anlatan İbrahim Rifat Paşa, günümüzde artık sadece isimleri kalan yüzlerce mekânı da fotoğraflayarak bir anlamda tarihe not düşmüştür. Yazarın Kâbe’nin içine girmesi, Peygamber Efendimiz’in (sallallahu aleyhi ve sellem) türbesinin içinde bulunması ve gördüklerini anlatması ise kitabın kıymetini daha da arttırmıştır.

Birinci Dünya Harbi öncesi, en netameli bölgelerden biri olan Hicaz Bölgesini ve o zamanki idarecilerin ve Müslümanların hallerini yansıtması açısından pek çok mühim bilgi ve fotoğrafları da ihtiva eden eser, bir asır evvelindeki Haremeyn’e yolculuk etmemizi mümkün kılıyor âdeta.

Yazar devlet adamı ve organizatör olma kimliğinin yanında, bütün bu kimliklere de bürünerek hac ve umre yapacak Müslümanlara bir nevi delil olmak maksadıyla kaleme aldığı eserinde, Sultan II.Abdülhamid’in Haremeyn’deki hizmetlerini ve bir yandan da binlerce kilometre öteden halifeye yapılan duaları ve sevgi gösterilerini de naklediyor okuyucuya.

“Mekke-Medine’nin Aynası” şeklinde dilimize tercüme edebileceğimiz İbrahim Rifat Paşa’nın “Mir’atü’l Harameyn” isimli eserinde, şuurlu bir hac ve umre ibadeti için gerekli olan mâlûmatı, kızgın çöllerde ne kadar zorluklarda kalınırsa kalınsın tahammül etme örneklerini, Peygamber hasretini, zengin Araplar köşklerde yaşarken çadırlarda kalan ve eşkıya kurşunlarına göğsünü siper eden Osmanlı askerlerine teşekkürü, hac arkadaşlarına vefayı ve en önemlisi, her hacı adayına lüzumlu olan dînî ve dünyevi bilgileri de buluyoruz.